بیماریهای عفونی چیست؟
بیماریهای عفونی (Infectious Diseases) گروهی از بیماریها هستند که توسط میکروبها و عوامل بیماریزا مانند ویروسها، باکتریها، قارچها و انگلها ایجاد میشوند. این بیماریها میتوانند از فردی به فرد دیگر منتقل شوند و شدت آنها از یک سرماخوردگی ساده تا عفونتهای شدید و خطرناک متغیر است. با افزایش جابهجاییهای بینالمللی، استرس، ضعف سیستم ایمنی و تغییرات محیطی، تعداد مراجعهکنندگان به متخصص عفونی نیز رو به افزایش است.
برای بسیاری از بیماران، تشخیص زودهنگام و اقدام سریع مهمترین عامل نجاتبخش است.
عوامل اصلی ایجاد بیماریهای عفونی
شناخت علت عفونت اولین قدم در مسیر درمان موفق است. عوامل بیماریزا شامل:
۱. ویروسها
شایعترین عامل بیماریهای عفونی مانند:
-
کرونا
-
آنفولانزا
-
هپاتیت
-
تبهای ویروسی
ویروسها بسیار واگیردار هستند و نیازمند درمان تخصصی توسط پزشک میباشند.
۲. باکتریها
مسبب بسیاری از عفونتهای رایج:
-
عفونت ادراری
-
عفونت گوارشی
-
تب مالت
-
ذاتالریه
-
سل
۳. قارچها
معمولاً در پوست، دهان یا دستگاه تناسلی ایجاد عفونت میکنند و نیازمند درمان ضدقارچ هستند.
۴. انگلها
مانند:
-
مالاریا
-
برخی انواع اسهالهای انگلی
-
عفونتهای رودهای ناشی از آب و غذای آلوده
راههای انتقال بیماریهای عفونی
برای پیشگیری، باید مسیر انتقال را شناخت. بیماریهای عفونی میتوانند از طریق:
-
قطرات تنفسی (سرفه، عطسه، صحبت)
-
آب و غذای آلوده
-
تماس مستقیم با ترشحات بدن
-
روابط جنسی محافظتنشده
-
حشرات ناقل مثل پشه
-
تماس با حیوانات آلوده
-
اشیای آلوده و تماس سطحی
انتقال پیدا کنند. آگاهی از این مسیرها نقش مهمی در جلوگیری از ابتلا دارد.
علائم رایج بیماریهای عفونی
علائم بسته به نوع عفونت متفاوت است، اما شایعترین موارد شامل:
-
تب و لرز
-
درد بدن و ضعف شدید
-
سرفه، تنگی نفس یا خسخس
-
اسهال، استفراغ یا دلپیچه
-
سوزش ادرار یا تکرر ادرار
-
بروز زخمهای چرکی یا ضایعات پوستی
-
کاهش اشتها یا کاهش وزن
-
سردرد و بیحالی شدید
در صورت تداوم علائم یا شدت گرفتن آنها، مراجعه به متخصص بیماریهای عفونی ضروری است.
چه زمانی باید به متخصص بیماریهای عفونی مراجعه کنیم؟
در شرایط زیر، مراجعه سریع به پزشک متخصص عفونی توصیه میشود:
-
تب بالا که بیش از ۳ روز ادامه دارد
-
تنگی نفس یا درد قفسه سینه
-
اسهال شدید همراه با کمآبی بدن
-
عفونتهایی که به آنتیبیوتیک پاسخ نمیدهند
-
مشکوک بودن به تب مالت، سل یا هپاتیت
-
وجود زخمهایی که خوب نمیشوند
-
تماس با فرد یا محیط آلوده
-
سابقه سفر به مناطق گرمسیری یا پرخطر
-
احتمال ابتلا به عفونتهای مقاربتی
تشخیص درست متخصص، از عوارض خطرناک و طولانی جلوگیری میکند.
رایجترین بیماریهای عفونی در ایران
برخی از مهمترین بیماریهایی که معمولاً نیازمند بررسی تخصصی هستند:
-
عفونت ادراری
-
عفونت گوارشی و کبدی
-
تب مالت
-
سل و ذاتالریه
-
عفونتهای پوستی و سوختگی
-
زخم بستر و زخم دیابتی
-
بیماریهای مقاربتی (STD)
-
بیماریهای ویروسی مانند کرونا
-
تبهای گرمسیری و انگلی
نحوه درمان هر یک از این بیماریها متفاوت است و باید تحت نظر پزشک انجام شود.
روشهای تشخیص بیماریهای عفونی
پزشک متخصص با استفاده از روشهای زیر به تشخیص دقیق میرسد:
-
آزمایش خون و ادرار
-
کشت میکروبی و تشخیص نوع عامل بیماریزا
-
آزمایش PCR (برای ویروسهایی مثل کرونا)
-
تصویربرداری مثل عکس قفسه سینه یا سونوگرافی
-
نمونهبرداری از زخم
-
بررسی سابقه سفر، تماس یا بیماری زمینهای
تشخیص صحیح، مهمترین مرحله درمان است.
درمان بیماریهای عفونی
نوع درمان وابسته به عامل بیماریزا است:
۱. درمان عفونتهای باکتریایی
با آنتیبیوتیک مناسب و دوره درمان کامل.
(خوددرمانی ممنوع!)
۲. درمان عفونتهای ویروسی
داروهای ضدویروس، تقویت ایمنی و مراقبتهای حمایتی.
۳. درمان عفونتهای قارچی
داروهای ضدقارچ موضعی یا خوراکی.
۴. درمان عفونتهای انگلی
داروهای تخصصی ضدانگل تحت نظر پزشک.
۵. مراقبت از زخمها
در زخم دیابتی، سوختگی یا زخم بستر، درمان باید تخصصی و مرحلهبهمرحله انجام شود.
چگونه از بیماریهای عفونی پیشگیری کنیم؟
پیشگیری بهترین و کمهزینهترین روش مقابله با عفونتهاست:
-
شستوشوی مرتب دستها
-
استفاده از ماسک در محیطهای پرخطر
-
پرهیز از غذای آلوده و آب غیرسالم
-
روابط جنسی ایمن
-
واکسیناسیون
-
تقویت سیستم ایمنی با تغذیه مناسب
-
عدم استفاده مشترک از وسایل شخصی
-
مراجعه سریع در صورت بروز علائم مشکوک
