عفونت ادراری چیست؟
عفونت ادراری (Urinary Tract Infection – UTI) نوعی عفونت شایع سیستم ادراری است که میتواند مثانه، حالب، کلیه یا مجرای ادراری را مبتلا کند.
این عفونت معمولا توسط باکتریها ایجاد میشود و در زنان شایعتر از مردان است، اما مردان و کودکان نیز ممکن است به آن مبتلا شوند.
عفونت ادراری در صورت تشخیص زودهنگام و درمان مناسب معمولاً به راحتی قابل کنترل است، اما عدم درمان میتواند به عفونتهای شدید کلیوی و عوارض جدی منجر شود.
عوامل ایجاد عفونت ادراری
۱. باکتریها
شایعترین علت عفونت ادراری باکتری اشرشیاکلی (E. coli) است. سایر باکتریها نیز میتوانند باعث عفونت شوند.
۲. عوامل زمینهای
-
نارسایی سیستم ایمنی
-
انسداد ادراری (مثل سنگ کلیه)
-
دیابت کنترلنشده
-
استفاده طولانیمدت از سوند ادراری
۳. فعالیت جنسی
-
تماس جنسی میتواند باکتریها را به مجرای ادراری منتقل کند.
علائم رایج عفونت ادراری
علائم بسته به محل عفونت متفاوت است:
عفونت مثانه (سیستیت)
-
سوزش ادرار
-
تکرر ادرار و نیاز فوری به دفع
-
درد یا فشار در پایین شکم
-
ادرار کدر یا با بوی نامطبوع
عفونت کلیه (پیلونفریت)
-
تب و لرز
-
درد پهلو یا کمر
-
تهوع و استفراغ
-
خستگی شدید
در صورت مشاهده هر یک از این علائم، مراجعه به متخصص عفونی ضروری است.
چه زمانی باید به متخصص بیماریهای عفونی مراجعه کنیم؟
-
تب و درد پهلو همراه با علائم ادراری
-
عفونت مکرر یا مقاوم به درمان
-
وجود خون در ادرار
-
سابقه بیماریهای کلیوی یا سنگ کلیه
-
عدم بهبود بعد از مصرف آنتیبیوتیک
تشخیص و درمان به موقع از عوارض جدی مانند آسیب دائمی کلیه جلوگیری میکند.
روشهای تشخیص عفونت ادراری
پزشک متخصص با روشهای زیر به تشخیص دقیق میرسد:
-
آزمایش ادرار (برای بررسی وجود باکتری و گلبولهای سفید)
-
کشت ادرار (تعیین نوع باکتری و حساسیت به آنتیبیوتیک)
-
تصویربرداری کلیه و مجاری ادراری (در موارد عود یا عفونت شدید)
-
بررسی سابقه بیماری و فاکتورهای خطر
درمان عفونت ادراری
۱. درمان با آنتیبیوتیک
-
انتخاب نوع و مدت آنتیبیوتیک بر اساس نوع باکتری و شدت عفونت
-
تکمیل کامل دوره درمان برای جلوگیری از عود عفونت
۲. مراقبت حمایتی
-
نوشیدن آب کافی برای شستوشوی باکتریها
-
اجتناب از مصرف کافئین و الکل در زمان عفونت
-
استفاده از داروهای ضد درد و ضد التهاب در صورت نیاز
۳. درمان عفونتهای مکرر
-
بررسی علت زمینهای مثل سنگ کلیه یا ناهنجاریهای ادراری
-
در برخی موارد، مصرف پیشگیرانه آنتیبیوتیک با دوز پایین
پیشگیری از عفونت ادراری
پیشگیری مؤثر و ساده است:
-
نوشیدن آب کافی روزانه
-
دفع منظم ادرار و اجتناب از نگه داشتن طولانی مدت آن
-
رعایت بهداشت ناحیه تناسلی
-
استفاده از روشهای محافظت جنسی
-
اجتناب از محصولات تحریککننده مانند اسپریهای بهداشتی و دوش واژینال
-
در زنان با عفونتهای مکرر، پزشک ممکن است پیشگیری دارویی کوتاهمدت را توصیه کند
جمعبندی
عفونت ادراری یکی از رایجترین عفونتهای باکتریایی است که با تشخیص به موقع و درمان مناسب کاملاً قابل کنترل است.
مراجعه به متخصص بیماریهای عفونی باعث تشخیص دقیق، انتخاب آنتیبیوتیک مناسب و پیشگیری از عوارض جدی کلیوی میشود.
با رعایت بهداشت فردی، نوشیدن آب کافی و پیشگیریهای ساده میتوان احتمال ابتلا به عفونت ادراری را به حداقل رساند و سلامت دستگاه ادراری را حفظ کرد.
